Σαν σήμερα — 18 Οκτωβρίου: Το Νόμπελ στον Οδυσσέα Ελύτη. 175 χρόνια από την πρώτη έκδοση του «Μόμπι Ντικ». Το BBC, οι Temptations και οι Queen

 

Η 18η Οκτωβρίου είναι μια ημερομηνία που συνδέει διαφορετικές εποχές και καθοριστικές στιγμές της παγκόσμιας ιστορίας.

Από την εποχή της αποικιοκρατίας και τη διαμόρφωση των σύγχρονων κρατών μέχρι τη γέννηση της ραδιοφωνίας, την εξερεύνηση του Διαστήματος και τις πολιτικές ανατροπές που οδήγησαν στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η ημέρα περιλαμβάνει γεγονότα με βαθύ ιστορικό αποτύπωμα.

Παράλληλα, η 18η Οκτωβρίου έχει ιδιαίτερη σημασία για την παγκόσμια λογοτεχνία και τη μουσική.

Σαν σήμερα, πριν από 175 χρόνια, κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το μυθιστόρημα Μόμπι Ντικ του Χέρμαν Μέλβιλ, ένα έργο που έμελλε να αναγνωριστεί ως ένα από τα σπουδαιότερα της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Εβδομήντα πέντε χρόνια αργότερα, το 1926, γεννήθηκε ο Τσακ Μπέρι, ένας μουσικός που συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση του rock ’n’ roll.

Οι δύο αυτές επέτειοι αποτελούν ιδιαίτερη αφορμή για να θυμηθούμε πώς η λογοτεχνία και η μουσική μπορούν να επηρεάσουν ολόκληρες γενιές.

1851 — Η πρώτη έκδοση του «Μόμπι Ντικ»: Ένα αριστούργημα που αρχικά δεν αναγνωρίστηκε

 

Στις 18 Οκτωβρίου 1851, ο εκδοτικός οίκος Richard Bentley κυκλοφορεί στο Λονδίνο το μυθιστόρημα του Χέρμαν Μέλβιλ με τίτλο The Whale.

Πρόκειται για την πρώτη έκδοση του έργου που θα γίνει παγκοσμίως γνωστό ως Moby-Dick.

Η αμερικανική έκδοση θα κυκλοφορήσει στις 14 Νοεμβρίου 1851, με τον τίτλο Moby-Dick; or, The Whale.

Το μυθιστόρημα αφηγείται την ιστορία του καπετάνιου Αχαάβ, ο οποίος καταδιώκει εμμονικά μια τεράστια λευκή φάλαινα, τον Μόμπι Ντικ, που σε προηγούμενο ταξίδι τού είχε στερήσει το πόδι του.

«Ο Δικηγόρος του Διαβόλου» - Ο Αλ Πατσίνο στον πιο γοητευτικό και τρομακτικό ρόλο του Κακού και ο συγκλονιστικός μονόλογος που έγραψε ιστορία

17 Οκτωβρίου 1997. Στις αμερικανικές κινηματογραφικές αίθουσες κάνει πρεμιέρα μια ταινία που ξεκινά ως δικαστικό θρίλερ, εξελίσσεται σε υπερφυσικό δράμα και κορυφώνεται σε μια από τις πιο προκλητικές φιλοσοφικές αντιπαραθέσεις του σύγχρονου αμερικανικού κινηματογράφου.

Επιμέλεια Αφιερώματος: Ρένα Παυλάκη

Ο «Δικηγόρος του Διαβόλου» (The Devil's Advocate) δεν περιορίζεται στη γνώριμη κινηματογραφική σύγκρουση του Καλού με το Κακό. Θέτει ένα πολύ πιο άβολο ερώτημα: Μήπως ο Διάβολος δεν χρειάζεται να μας εξαναγκάσει σε τίποτα, επειδή γνωρίζει ότι οι φιλοδοξίες, οι επιθυμίες και η ματαιοδοξία μας θα κάνουν όλη τη δουλειά για λογαριασμό του;

Παραμένει μια από τις πιο δημοφιλείς ταινίες της δεκαετίας του '90, επειδή κατάφερε να μεταφέρει τον μύθο του Φάουστ στη σύγχρονη εταιρική Αμερική. Η ταινία δεν αντιμετωπίζει το κακό ως μια εξωτερική τερατώδη δύναμη, αλλά ως το αποτέλεσμα των καθημερινών συμβιβασμών, της απληστίας και της αλαζονείας του σύγχρονου ανθρώπου.

Στην καρδιά της ταινίας βρίσκεται ο Αλ Πατσίνο. Όχι ως μια αποκρουστική, τερατώδης ενσάρκωση του Σατανά, αλλά ως ένας καλλιεργημένος, πνευματώδης, απίστευτα γοητευτικός άνδρας, που καταλαβαίνει την ανθρώπινη φύση καλύτερα από τους ίδιους τους ανθρώπους.

Ο δικός του Διάβολος δεν απαιτεί υποταγή. Προσφέρει επιτυχία, χρήματα, εξουσία, αναγνώριση και ηδονή. Χαμογελά,  ενθαρρύνει και κυρίως, δεν επιβάλλει τις αποφάσεις του.

Σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα, η ταινία εξακολουθεί να γοητεύει, όχι μόνο χάρη στην ερμηνευτική έκρηξη του Πατσίνο, αλλά επειδή κάτω από την υπερφυσική της ιστορία κρύβει μια εξαιρετικά σύγχρονη παραβολή για τη φιλοδοξία, την ηθική, την εξουσία και το τίμημα της επιτυχίας.

Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο: Ο άνθρωπος που έδωσε ψυχή στα τέρατα

 

Από τον «Λαβύρινθο του Πάνα» και τη «Μορφή του Νερού» μέχρι τον «Πινόκιο» και το «Frankenstein», ένα ταξίδι στο σινεμά ενός δημιουργού που αναζητά την ομορφιά μέσα στο σκοτάδι και την ανθρωπιά στα πιο απρόσμενα πρόσωπα

Επιμέλεια αφιερώματος: Ρένα Παυλάκη

Ένα κορίτσι κατεβαίνει σε έναν πέτρινο λαβύρινθο. Μια γυναίκα πλησιάζει ένα πλάσμα φυλακισμένο μέσα στο νερό. Ένας ξυλουργός σκύβει πάνω από ένα ξύλινο παιδί. Σε διαφορετικές ταινίες, με διαφορετικά υλικά, ο Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο επιστρέφει στην ίδια στιγμή: στη συνάντηση με μια ύπαρξη που ο κόσμος δυσκολεύεται να δεχτεί. Η κάμερά του περιμένει. Πριν τρομάξουμε, μας δίνει χρόνο να κοιτάξουμε.

Με αφορμή τα γενέθλιά του στις 9 Οκτωβρίου —γεννήθηκε το 1964 στη Γουαδαλαχάρα του Μεξικού— επιστρέφουμε σε ένα έργο όπου τα παραμύθια διατηρούν τα δόντια τους, τα φαντάσματα κουβαλούν μνήμες και η τρυφερότητα χρειάζεται συχνά περισσότερο θάρρος από τη βία. [1]

Ο Ντελ Τόρο έχει δημιουργήσει έναν κόσμο αναγνωρίσιμο από την πρώτη σχεδόν εικόνα. Σκοτεινοί διάδρομοι, έντομα, αρχαίοι μηχανισμοί, πληγωμένα σώματα, χρώματα που μοιάζουν να φωτίζονται από μέσα. Κάτω από αυτή την πληθωρική επιφάνεια, όμως, επανέρχεται ένα αυστηρό ηθικό ερώτημα: τι κάνουμε όταν απέναντί μας βρίσκεται κάποιος πιο αδύναμος, πιο παράξενος, πιο μόνος;

Το παιδί που έμαθε να κατασκευάζει τους φόβους του

Πριν διευθύνει μεγάλες παραγωγές, ο Ντελ Τόρο ασχολήθηκε με το μακιγιάζ και τα ειδικά εφέ, μαθαίνοντας κοντά στον θρυλικό Ντικ Σμιθ και ιδρύοντας στο Μεξικό την εταιρεία εφέ Necropia. Η διαδρομή αυτή βοηθά να καταλάβουμε τη σχέση του με την ύλη: το δέρμα ενός πλάσματος, μια άρθρωση, ένα τραύμα, η πατίνα ενός αντικειμένου έχουν αφηγηματική σημασία. [2]

Στο σινεμά του, το φανταστικό αποκτά βάρος και υφή. Αισθάνεσαι ότι ένα πλάσμα θα αφήσει ίχνη αν περάσει από το δωμάτιο, ότι μια πόρτα έχει ανοίξει χιλιάδες φορές πριν την αγγίξει ο πρωταγωνιστής. Η λεπτομέρεια δημιουργεί την πίστη στον κόσμο της ταινίας.

Αυτή η αγάπη για τη χειροποίητη κατασκευή θα τον ακολουθήσει από το «Cronos» μέχρι το stop-motion του «Πινόκιο». Η τεχνολογία αλλάζει· η ανάγκη του να δώσει σώμα στο αδύνατο παραμένει.

Σαν σήμερα, 4 Οκτωβρίου: Το «Joker» συστήνεται στον κόσμο — Η ερμηνεία, τα ρεκόρ και η κληρονομιά μιας ταινίας-φαινομένου

 

Ένας άνδρας κάθεται μπροστά στον καθρέφτη και τραβά με τα δάχτυλα τις άκρες του στόματός του. Προσπαθεί να κατασκευάσει ένα χαμόγελο. Το πρόσωπο υπακούει, το βλέμμα αντιστέκεται. Ένα δάκρυ κυλά μέσα από το μακιγιάζ του κλόουν. Στα πρώτα λεπτά του «Joker», ο Τοντ Φίλιπς μάς έχει ήδη τοποθετήσει απέναντι στην πιο βασανιστική αντίφαση της ταινίας: στην υποχρέωση ενός ανθρώπου να προσφέρει χαρά, την ώρα που ο ίδιος καταρρέει.

Επιμέλεια αφιερώματος: Ρένα Παυλάκη

Στις 4 Οκτωβρίου 2019, η ταινία με τον Χοακίν Φίνιξ ξεκίνησε την εμπορική της πορεία στις αμερικανικές αίθουσες. Το πρώτο τριήμερο, 4–6 Οκτωβρίου, συγκέντρωσε 96,2 εκατομμύρια δολάρια σε ΗΠΑ και Καναδά, κατακτώντας την κορυφή του box office και το τότε ρεκόρ ανοίγματος για τον Οκτώβριο. Αργότερα έγινε η πρώτη ταινία κατηγορίας R —με υποχρεωτική συνοδεία γονέα ή ενήλικου κηδεμόνα για θεατές κάτω των 17 ετών στις ΗΠΑ— που ξεπέρασε το ένα δισεκατομμύριο δολάρια παγκοσμίως. [1][2]

Πίσω από τους αριθμούς, όμως, βρισκόταν μια ασυνήθιστη επιτυχία: ένα ζοφερό δράμα χαρακτήρα, με έναν πρωταγωνιστή που δυσκολεύεται να μιλήσει, να σχετιστεί, να σταθεί μέσα στον κόσμο. Μια ταινία που απέκτησε τη μαζικότητα υπερθεάματος, ενώ το πραγματικό της πεδίο μάχης ήταν ένα πρόσωπο.

Επτά χρόνια αργότερα, η δύναμή της παραμένει σε αυτή την άβολη εγγύτητα. Μας βάζει να ακολουθήσουμε έναν άνθρωπο που υποφέρει, μέχρι το σημείο όπου ο πόνος του γίνεται βία εναντίον άλλων. Και τότε μας αφήνει να αναμετρηθούμε με όσα αισθανθήκαμε στη διαδρομή.

Μίνι Φούστα: Η ιστορία του σέξι και συνάμα επαναστατικού ρούχου

 

Τα συντηρητικά πνεύματα αντέδρασαν έντονα στην αρχή, αλλά στο τέλος υποκλήθηκαν στη νέα μόδα. Στις 10 Ιουλίου του 1964 ξεκινούν τα γενέθλια της μίνι φούστας.

 

 Το μίνι ήρθε για να μείνει» δήλωνε ο Valentino τη δεκαετία του ’60 και φαίνεται είχε κάνει ακριβή εκτίμηση για την εξέλιξη του γυναικείου ενδύματος στην ιστορία της μόδας.

Η ονομασία μίνι προέρχεται από το αγαπημένο αυτοκίνητο μάρκας Μίνι Κούπερ της αγγλίδας σχεδιάστριας και επιχειρηματία Μαίρη Κουάντ, η οποία ήταν και η πρώτη που άρχισε να πειραματίζεται με τα μήκη της φούστας. Η ίδια διατηρούσε την μπουτίκ Bazaar στο Τσέλσι του Λονδίνου και έφερε τη στιλιστική ανατροπή.

«Έρχονταν στο μαγαζί για να προβάρουν μια φούστα και μου έλεγαν να την κάνω όλο και πιο κοντή», έλεγε η ίδια σε συνεντεύξεις της.

«Τα ρούχα που έφτιαχνα έτυχε να δέσουν απόλυτα με την τάση των εφήβων, τους ποπ δίσκους, τα εσπρέσο-μπαρ και τα τζαζ κλαμπ», έγραφε η σχεδιάστρια σε μία από τις αυτοβιογραφίες της.

Ωστόσο την πατρότητα του μίνι διεκδίκησαν και διεκδικούν ακόμη δύο σχεδιαστές, ο γάλλος Αντρέ Κουρέζ (1923 – 2016) και ο άγγλος Τζον Μπέιτς (1938). 

Zendaya is the face of the Bulgari’s Serpenti collection for 2023. Photo: David Sims

 

Monica Bellucci - Vanity Fair Italia May 2023 Cover by AXLE JOZEPH

 

Monica Bellucci by AXLE JOZEPH - Vanity Fair France May 2023

 

Τζίνα Λολομπριτζίντα: Ήταν η Μόνα Λίζα του εικοστού αιώνα

 

Ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ είχε τόσο θαμπωθεί από τη γοητεία της που είχε πει πως «κάνει τη Μέριλιν Μονρόε να μοιάζει με τη Σίρλεϊ Τεμπλ»

Τζίνα Λολομπριτζίντα (1927-2023), το κορίτσι από τη μικρή μεσαιωνική πόλη της ιταλικής εξοχής, που σκαρφάλωσε στο πάνθεον του παγκόσμιου σινεμά. Στις αρχές του ’70, ύστερα από περίπου εξήντα ταινίες και δύο δεκαετίες μπροστά από την κάμερα, διάλεξε μια δεύτερη καριέρα πίσω από αυτήν, ως φωτορεπόρτερ. [A.P. Photo/Girolamo di Majo] 

Η ιστορία του οίκου Chanel: Πώς η Coco Chanel άλλαξε τον κόσμο της μόδας

 

Από το 2019, η Βιρζινί Βιάρ έχει αναλάβει τα ηνία της Chanel. Ακολουθεί τα βήματα του μέντορά της Karl Lagerfeld για να συνεχίσει την επιτυχημένη πορεία ενός εκ των διασημότερων οίκων μόδας στην ιστορία με αξία που αγγίζει τα 9 δισ.  

 

 

Το πραγματικό της όνομα ήταν Γκαμπριέλ Σανέλ, οι περισσότεροι ωστόσο, την γνωρίζουν ως Coco Chanel. Για τουλάχιστον, έξι δεκαετίες, η Coco Chanel ήταν το Νο. 1 όνομα στη βιομηχανία της μόδας.

Από τους μεγαλύτερους θρύλους στην ιστορία